7 listopada, 2026

Szkarłat — luksusowy starożytny barwnik, małe owady, Biblia i ostatnie słowa Jezusa

Tytuł brzmi trochę dziwnie, bo co może łączyć szkarłat — luksusowy starożytny barwnik, małe owady, Biblię i ostatnie słowa Jezusa? Wyjaśnię to po kolei. Ludzkość używała barwników od zawsze. Malowano ciała, ściany budynków, jaskiń. Barwniki tam używane były mniej lub trwalsze. Musiały być odporne na nieco inne zagrożenia zmywania niż tkaniny, zwłaszcza te, z których szyto odzież. Co prawda nie…

Czytaj dalej »
30 października, 2026

Lewiatan i Behemot. Mityczne stworzenia

Lewiatan i Behemot to dwa spośród wielu zwierząt wymienionych w Biblii. Zwykle zalicza się je do mitycznych stworzeń wraz z gryfem, jednorożcem, smokiem, Rahabem, bazyliszkiem. Nazwane są mitycznymi, bo ich wygląd, zachowanie, jakieś cechy, nie mieszczą się w głowach ludzi, od kiedy nauka kreśli obraz świata, jaki oglądamy i prawa nim rządzące.

Czytaj dalej »
17 października, 2026

O sztuce kulinarnej — książka kucharska starożytnych Rzymian

Jedzenie i jego przygotowanie ma swoje ważne miejsce w każdej kulturze i każdym czasie. To, co jemy, a prawie każdy region, czas i religia mają swoje zakazane składniki, jak zmienia się zawartość talerza w dni codzienne i świąteczne, jak przyrządzamy potrawy, jest ważną częścią naszej tożsamości. Jak ważna przekonuje się każdy, kto wyjechał z kraju i zderza się z inną…

Czytaj dalej »
2 września, 2026

Wojna stara jak świat

Najlepiej sprzedającym się newsem we wszelkich mediach jest wojna. Zmieniają się jej bohaterowie, lokalizacja, ale zawsze jest obecna w wiadomościach, które burzą spokój, sieją strach. Zastanawiam się, kiedy ten pęd do masowej bijatyki, wyrzynania i niszczenia między grupami ludzi się zaczął?

Czytaj dalej »
19 sierpnia, 2026

Inskrypcja z Soleb – najstarszy zapis imienia Boga Biblii

Na południu Nilu leżała w starożytności kraina nazywana Nubia. Dzisiaj to Sudan. Nad brzegiem rzeki żyli ludzie, budowano miasta i świątynie. Jest ich tam zadziwiająco dużo do dzisiaj. Między II i III kataraktą leżało Soleb. Amenhotep III wzniósł tam z pięknego piaskowca świątynie dla Amona i pamięci oraz czci faraona.

Czytaj dalej »
7 sierpnia, 2026

Stara historia wydobycia soli w Europie

Historia wydobycia soli i historia ludzkich cywilizacji są ze sobą związane. Bez soli nie ma życia. Nie jest to zwykła przyprawa czy podstawowy środek konserwujący żywność. Miała i ma swoją rolę w zwyczajach i rytuałach jakie praktykowali i praktykują ludzie. Poszukują jej wszystkie żywe stworzenia.

Czytaj dalej »
17 czerwca, 2026

Noc Kupały nad Europą – historia lubi się powtarzać

Dawno, dawno temu… – tak zaczynają się dobre historie znane z dzieciństwa. Te przeznaczone dla nieco starszych słuchaczy także miewają podobny początek. Jedna z najciekawszych zaczyna się od słów „A long time ago in a galaxy far, far away” – to klasyka, której trudno nie lubić.

Czytaj dalej »
7 czerwca, 2026

Miedziany zwój z Qumran – mapa do skarbu świątynnego

Miedziany zwój odnaleziony w 1952 roku w 3 jaskini w Qumran, to jedno z najciekawszych odkryć XX wieku. Chociaż Qumran obdarowało archeologów, biblistów i wszystkich ciekawych historii, rozwoju grup religijnych na przełomie er w Ziemi Świętej całą biblioteką manuskryptów, to jednak ten zwój jest wyjątkowy. Jest on znany wśród badaczy jako 3Q15.

Czytaj dalej »
28 maja, 2026

Pod dębami Mamre Abraham spotkał Boga. Miejsca znane z Biblii.

Dęby Mamre, miejsce, w którym Abraham spotkał Boga jest tym, w którym bardzo chciałabym stanąć. Ciągnie mnie tu biblijna historia Abrahama goszczącego trzech dziwnych mężczyzn i ciekawość mojego archeologicznego serducha, zastanawiającego się co pozostało tam do dzisiaj, chęć dotknięcia tych kamieni.

Czytaj dalej »
10 maja, 2026

Myśliciel z Cernavody. Zabytek miesiąca

Zabytkiem miesiąca są dwie małe terakotowe figurki, z których pierwsza jest nazywana Myślicielem z Cernavody a druga po prostu siedzącą kobietą lub zoną mysliciela. Ich powstanie datuje się na 7 – 6,6 tysiąca lat.  Są niewielkie, mają po niespełna 12 cm wysokości. Myśliciel siedzi na niskim stołeczku, kobieta na ziemi ze zgiętą jedną nogą, o której kolano opiera ręce.

Czytaj dalej »
8 maja, 2026

Kiedy ludzkość odkryła złoto – najstarsze odnalezione złoto i największy skarb

Złoto to metal, który wystawia ludzkie charaktery na próby. Pomimo upływu czasu nadal jest synonimem bogactwa. Midas i Krezus od stuleci goszczą w naszej pamięci właśnie z powodu ich relacji z tym żółtym metalem. Dzisiaj jest już on nie tylko kosztowną ozdobą, symbolem statusu, namacalnym potwierdzeniem zgromadzonego majątku, ale stał się paradoksalnie niezbędnym elementem funkcjonowania naszego nowoczesnego świata pełnego elektroniki,…

Czytaj dalej »
Następna strona »
Translate »